TẾT HÀN THỰC

in Phong vị

Ba chìm bẩy nổi chín lênh đênh. Câu thơ của Hồ Xuân Hương – một kiếp làm lẽ, ấy vậy lại rất đúng với món bánh trôi bánh chay, cho Tết Hàn Thực của người Việt. Từ trước vẫn ngỡ đó là món ăn truyền thống lâu đời, hóa ra nguốn gốc lại từ nơi Phương Bắc. Ừ thì cũng chả thích lắm nhưng giờ nó cũng là món thực sự của Việt Nam rồi.

Đêm trước ngày mồng một tháng ba âm, các bà, các mẹ đã rậm rịch chuẩn bị gạo ngon cho Tết Hàn Thực, mặc dù ngày Tết là mồng ba tháng ba đấy, thế nhưng nhiều nhà vẫn muốn làm từ ngày đầu tháng để thắp hương.

Hạt gạo nếp trắng ngần, tròn mẩy, được ngâm kỹ từ hôm trước, tối ngày cuối tháng được mang đi xay thành bột nước. Muốn bột dẻo thơm và dền các Bà, các Mẹ lại thơm chút gạo tẻ loại thật ngon theo tỉ lệ nhất định. Chiếc cối đá đầu hè lâu rồi không dùng tới, được vần ra lau chùi sạch sẽ. Giờ công nghiệp phát triển, người ta xay bằng máy công nghiệp nhanh lắm, nhưng cũng nhiều nhà cầu kỳ vẫn dùng cối đá để xay bột. Một túi nước treo trên cao nhỏ giọt tí tách xuống những hạt gạo trắng ngần, tiếng quay cối đều đều nhẹ nhàng thật thú vị. Bột nước đã xong, khéo léo đổ vào túi vải Bố đã được cất kỹ và giặt sạch, Mẹ chèn cái thớt nặng lên rồi mới yên tâm đi nghỉ. Sớm mai, nước trong bột đã được nén hết, chỉ còn lại tảng bột thơm thơm, trắng tinh.

Tự lúc nào Mẹ đã chuẩn bị sẵn những miếng đường thơm mùi gừng và thảo quả, được gói trong lớp lá chuối khô. Mấy đứa chúng tôi giúp Mẹ chặt đường, mỗi miếng đường được chặt khéo thàng 8 miếng nhỏ nhỏ. Mùi đường mật được thêm nhiều gừng và thảo quả, thơm thơm chả cưỡng được bọn chúng tôi, liếc thấy Mẹ không để ý, nhón một miếng bỏ vào mồm, thú vị tận hưởng miếng đường nho nhỏ tan nhanh nhưng vị ngon và thơm vẫn cứ lưu lại đầu lưỡi.
Xúm cả lại quay quần bên chiếc mâm nhôm, Mẹ khéo léo chia bột để chị em chúng tôi giúp Mẹ nặn bánh. Bột dẻo, khô vừa không dính tay được nặn trọn trịa với nhân đường đã được cắt. Mẹ ngồi đó trước nồi nước nghi ngút để luộc bánh, phần này Mẹ chả cho chúng tôi làm vì sợ mải vui để bánh quá thì miếng đường bên trong chảy mất.

Bánh được vớt rồi chụng qua bát nước lạnh trước khi xếp vào chiếc đĩa trắng ngần, rắc thêm mấy hạt vừng đã rang sẵn rất bắt mắt. Món bánh trôi đã xong. Phần bột còn lại Mẹ đã chuẩn bị đậu xanh đồ chín xào thơm cùng dừa nạo. Bánh chay hơi khó nặn hơn nên Mẹ hướng dẫn khá tỉ mỉ. Luộc chín bánh chay, Mẹ vớt ra mấy cái bát nho nhỏ, từng viên bánh chay được ấn nhẹ với mấy hạt vừng trông yêu lắm. Mẹ múc từng muôi nước bột sắn dây nhà làm điểm thêm vài cánh hoa Bưởi – Lạ thật đấy, mùa Hoa Bưởi qua rồi thế mà Mẹ vẫn kiếm được hoa. Hít hà bát bánh chay rồi rắc chút dừa nạo, thơm lắm lắm. Mẹ nhìn thấy mắng yêu mấy câu nhắc nhở bánh chưa thắp hương mà cứ ngửi thế phải tội, các cụ không phù hộ.Mặt lấm lem, nguếch ngoắc đầy bột nhưng chúng tôi vui lắm vì tự tay được làm những chiếc bánh xinh xinh cho chính mình.

Giờ cuộc sống đô thành nhộn nhịp Bánh Trôi Bánh Chay có quanh năm, tôi vẫn giữ nếp làm bánh mỗi năm. Hình ảnh của tôi ngày bé giờ được tái hiện với đứa con gái tôi yêu.Hai mẹ con cùng làm, cùng ôn lại những kỷ niệm một thời ấu thơ của tôi. Con gái tôi rất thích được nghe tôi kể chuyện ngày xưa của Mẹ nó….

Một mùa Hàn Thực nữa lại đến, ba mùa rồi không còn được làm bánh cho Mẹ ăn nhưng vẫn chuẩn bị để thắp hương cho Mẹ …

Nguyễn Thuý Vân

Trả lời

Your email address will not be published.

*