HỌC – XƯA VÀ NAY

in Bút đàm

Hôm nay ngày hội đến trường, không khí năm học mới thật tưng bừng. Nhìn thầy cô và học sinh hoan hỉ lại chợt nhớ về thủa còn đi học. Ừ thì mỗi thời mỗi khác, xã hội đổi thay, cái sự đến trường, cái sự học hành nó cũng phải khác, cứ ngồi hoài cổ thì xã hội bao giờ mới “sánh vai với các cường quốc năm châu” được ? Thời trẻ em uống sữa, ăn bánh Hăm bơ gơ, ăn gà Lotte, mặc đồng phục nó phải khác với thời ăn khoai ăn sắn nhịn sáng, chân đất đầu trần đi học.
Chuyện ngày nay đi học hình như chỉ còn mỗi tiếng trống trường là giống với ngày xưa, mà cũng chẳng biết cái nhịp ba ra sáu vào của ngày xưa có giống bây giờ không nữa. Chiếc khăn quàng đỏ không phải là bằng vải đỏ tươi mầu cờ nữa mà nó là cái miếng vải chất liệu gì gì ấy.
Ngày xưa đi học mỗi ngày chỉ học một buổi, chủ nhật nghỉ (cấp một thì nghỉ cả thứ 5) Học một buổi một buổi nông thôn thì chăn trâu cắt cỏ, thành phố thì đá bóng đá ban hoặc đi chơi đây đó mà trẻ em thành phố ngày ấy thích nhất là mỗi dịp hè được về nông thôn cùng thả diều chạy nhảy ở đồng làng. Cứ một năm là chẵn ba tháng nghỉ hè vui chơi thoải mái. Ngày khai trường năm học mới lại quáng quàng tìm sách thì gián nhấm, cặp thì chuột gặm, thước kẻ bút chì thì có khi chơi khăng chơi chuyền mất từ đời nào, áo quần thì có sao mặc vậy chứ bảo bán thóc may áo mới cho con đến trường thì khâu mồm cả nhà.
Ngày xưa học ở nhà thì tù mù cái đèn dầu, buồn ngủ gục đổ cả đèn cháy xém cả mặt nhưng bài giao về nhà thì chỉ buổi tối là thuộc luôn, sáng mai đọc lại một lượt trước khi tới trường là ung dung lên bảng ẵm điểm cao. Ngày xưa khái niệm học thêm nghe sao mà xa lạ và trừu tượng, có chăng thì cuối kỳ mấy anh học dốt phải phụ đạo thêm ít buổi.
Ngày xưa đi học chỉ thế thôi nhưng nhìn lại hầu như đa số các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý, các giáo sư tiến sỹ, các nhà khoa học, các nhà văn, nhà thơ, các nghệ sỹ lớn…bây giờ đều là người của ngày xưa đi học cả đấy. Ngày xưa đi học đại học là biết mình ra trường sẽ làm việc ở khu vực nào rồi, ngày xưa đi học là có tính đến việc học xong thì sử dụng ra sao rồi, cứ lo mà học cho ngon đi. Đấy ngày xưa học như thế mà vẫn thành người cả đấy thôi, vẫn đang dạy cho ngày nay học đấy thôi. Cái lý rằng cập nhật kiến thức thời đại xem ra chưa phải đã thật thuyết phục.
Ngày nay đi học là học cả ngày cả tối cả thứ bảy chủ nhật, câu chuyện nghỉ ba tháng hè đi chơi đây đó, học sinh nghe cứ lơ mơ chả hiểu, mà hiểu thế quái nào được chuyện của ngày xưa, chuyên của các ông các bà. Ngày nay học như thế mới mong có cơ gõ cửa trường đại học chứ. Khó lắm đấy, cả nước có 63 tỉnh thành nhưng có tới 250 trường đại học, thế mà kiếm suất đại học thì phải học ngày ba buổi, tháng ba mươi ngày mà chưa chắc.
Ngày nay đi học là để vào đại học vào rồi mỗi năm cả nước có mấy chục nghìn cử nhân thất nghiệp. Kệ đi, thất nghiệp mà đút túi quả bằng cử nhân vẫn oách, Ngày nay đi học là cứ biết học, mà có học là có dạy, có dạy là có học, cứ đào tạo mà chả cần biết xã hội cần cái gì, ngành nào cần cái gì cần bao nhiêu, bội thực đại học rồi. Lại còn cái chuyện mấy chục ngàn tiến sỹ trôi nổi mênh mang phương nào chả rõ, chỉ mới nghe câu hỏi : “cái số ấy bây giờ ở đâu ?”. Ấy là chưa kể đến hàng vạn học sinh du học nước ngoài, cứ bảo các em một đi không trở lại. Ô hay, cử nhân trong nước chất đống đã dùng hết đâu mà bảo các em nó về thêm mà nhìn nhau à ?
Hệ thống trường dân lập ra đời ào ạt chỉ quan trọng là có học sinh, có nguồn thu là ngon rồi. Học ra rồi khéo đôn đáo tháo vát, có cơ có mối đi làm còn không thì bông lông ba la… Có đi làm rồi tương lai như nào chả biết cứ vừa làm vừa dòm, nghe ngóng chỗ nào lương cao lại lượn, năm năm ra trường mà kinh qua tròm trèm chục cái công ty. Đi nhiều nhảy lắm thế là chuyện gì cũng biết, chém gió như thánh. Đã qua dăm năm bôn ba rồi thì việc trả lời phỏng vấn để vào một công ty nào đấy coi như làm thầy ông phỏng vấn ý chứ lị.
Nhân ngày khai trường chúc các nhà giáo và các em học sinh một năm học mới thắng lợi rực rỡ !

 

Trịnh Đình Nghi

Trả lời

Your email address will not be published.

*