GỎI CÁ QUÊ NHÀ

in Phong vị

Tiếng lao xao mỗi lúc một to hơn. Tôi ngáp mấy ngáp rồi lật đật kéo cái quần chun lỏng cạp tuột xuống giường. Mở cửa. Cuối năm hừng đông vẫn chói chang treo lủng lẳng ngọn tre. Mới tám giờ sáng mà nắng đã xiên qua khu vườn cây các cụ, soi xuống ao làng đang lổm ngổm người mò cá. Tát ao.

Gần chục người già trẻ, lớn bé, liền ông, liền bà lội bùn tới bẹn, tay khua khoắng ở chỗ hố chà săm sắp nước. Phía trên khoảng bùn rộng đã mò trơ lên lổn nhổn ốc vặn, rác rến là dăm đứa nhỏ đi hôi cá. Thi thoảng chúng cũng bắt được con diếc sặc bùn quẫy lên hay con rô, con trê lẩn trốn khỏi tay đám tát.

Cô Xoan rú lên ớ ớ rồi tay khua khoắng loạn qua chân anh Tính. Ối anh ơi con nhóc to lắm.

Phải gió nhà cô, khéo lại cầm nhầm vào con cá chuối lai của tôi giờ chứ lị.

Gớm, có con chõn chòi mà cứ lắm chuyện. Chị Nguyệt vừa nhặt lại đám tôm trong chậu búng ra ngoài vừa nguýt. Có đưa đây về kho chung với đám diếc me thì đưa.

Lão Tứ cười hô hố bảo ngữ ấy thì kho làm gì cho nó tanh nồi.
Xong lão quăng bộp lên con diếc chửa to như bàn tay về phía cô Xoan làm bùn bắn toé lên chiếc cổ nõn nà. Lão ngoạc mõm ra bảo gớm, em nó kho diếc chắc cũng đầy nồi rồi bố ạ.

Tôi ngồi xem anh Thảo im im dùng rổ xúc ở hố sâu nhất. Rồi cả đám hò um lên có con chép cụ rồi.

Con này năm ngoái tát thống nhất thả lại. Anh Thảo cầm rổ hai tay, mắt nhắm hất con chép to đến gần chục cân lên khu bùn khô. Rồi anh thoăn thoắt lội tới móc mang kéo lên . Cả lũ trẻ reo hò kéo theo xem rồng rắn. Cả đội đang mò bảo cụ nhà tôi, ông rửa chân tay về làm gỏi đi còn kịp bữa trưa.

***

Bố tôi làm gỏi ngon nức tiếng cả làng. Làng tôi đâu có đám gỏi cá cầu kì là ý như rằng nhờ vả. Cả lũ anh em tôi đều làm được nhờ bao lần học ông nhưng chưa bao giờ phải đụng đến dao.

Cá rửa sạch nhiều lần nước, ngâm qua nước muối mặn rồi lôi lên lau khô. Người mổ trước đó cũng rửa tay sạch sẽ. Dao thớt khô cong, hơ qua lửa.

Ông cạo vẩy, làm sạch nhớt, rồi quẳng cá vào thau gạo sống. Gạo sẽ hút hết mọi dịch cá và làm miếng cá khô.

Bố tôi đặt cá đã về trời lên thớt và đi một đường thật chuẩn ở bụng, moi hết lòng cá, mật cá ra ngoài. Từ khi lên thớt, cá không rửa nữa mà chỉ thấm bằng giấy bản cho khô.

Bố! Gì? Cà pháo kìa, hehe. Tôi cười nhăn nhở và thò đôi đũa dài sang gắp. Ông cười nhưng dứ dứ con dao bảo chặt tay giờ đấy.

Cá thái ra các thanh cỡ hai đốt ngón tay, nhổ hết xương. Sau đó sẽ thái miếng mỏng, lạng bỏ phần da bỏ đi. Các miếng cá mỏng sau đó sẽ được bóp với nước cốt riềng, tiêu xay và chút ít thính gạo rang nghiền dối.

Thằng Chánh, bỏ đầu và xương vào ninh để tí lấy nước nấu mẻ.

Mẻ là sốt chấm cá nấu sền sệt với đủ muối, mắm, tiêu, tỏi, ớt, nước cá và bột gạo rang. Ngon ngọt, chua dìu dìu và thơm đượm hồn dân dã.

Thằng Chánh, ra hái thêm lá sắn thuyền. Đông thế mà có dúm thì mình mày ăn à!

Đấy, đủ mọi loại lá vườn từ sung, mơ, đinh lăng, rau thơm, lộc vừng nhưng không thể thiếu sắn thuyền. Vị chua chua chát chát và hương thơm không thứ gì thay thế được. Đôi lần trong mơ tôi vẫn mơ thấy quả sắn thuyền tím đậm trên môi.

***

Ngoài gỏi cá còn cá rô rán giòn, cá diếc nấu quả gáo chín phơi khô. Cả mấy gia đình ngồi tụm lại bên chén rượu mới nấu dành Tết uống.

Thằng Chánh thế mà khá nhể. Sau này khéo lại thoát kiếp ngắm lồn trâu chứ chả chơi. Uống hơn đứt tay Thảo. Lẻo khẻo thế nhẽ con Giang nó lăn cái bẹp bố mất. Lão Tứ cười ha hả hướng về anh Thảo. Anh nhếch mép cười nhạt rồi cầm một bồ đài gỏi cá chị Giang đưa khẽ chấm rồi bỏ vào miệng nhai nhồm nhoàm. Chị Giang lườm lại lão một cái sắc lẻm rồi vờ hỏi mẹ tôi gỏi ngon cô nhỉ.

Bố tôi cười khà khà bảo ngày xưa chú lấy cô mày nhờ gỏi cá nịnh bố vợ đấy. Chứ tao lính chiến, chả biết sống chết nào mà cô mày chờ đằng đẵng bấy nhiêu năm. Ánh mắt ông thoáng một chút mộng mị rồi nhìn xa xăm ra phía trước nhà nơi đào đã lác đác lên bông.

Chánh Bùi

1 Comment

Trả lời

Your email address will not be published.

*