CÁ DIẾC

in Phong vị

Đang tự dưng bỗng nghĩ thấy mình rất thích ăn cá diếc các anh các chị ạ. Mà đã diếc là phải diếc mề, tức là cá to con ý, vẩy mỏng, mình ngắn, mắt đỏ và mu à u cá rất dày ấy ăn mới đã.

Cá diếc tính hàn, vị ngọt, rất bổ dưỡng, là một trong những vị thuốc bổ của đông y. Đàn ông ăn cá diếc rất tốt.

Ngày xưa, cứ mùa tháng ba tháng tư đầu rào, cá diếc theo con nước đồng đổ ra sông hàng đàn, bụng đầy trứng béo múp. Đơm đó vớ được dăm con lẫn trong mớ cá rô cá chạch đồng, mang về mổ bụng bỏ mật kho khế và tương ăn cơm ngon bá chấy.

Tôi ghét cá diếc ràm, bé tý, mình mỏng kẹt, lắm xương, cái dạng chưa nhai đã nuốt như tôi là rất dễ bị hóc. Cá diếc mề cũng nhiều xương, cơ mà nó to hơn, cứng hơn dễ nhằn hơn, căn bản là diếc to thì ngọt nước riêu hơn.

Vào những ngày đông rét mướt thế này, có dăm bảy con cá diếc mề, đánh vảy mổ bụng kéo sạch mật và ruột cho hết đắng. Cho vào niêu đất, đáy niêu lót bằng nắm lá kho cá thêm chút ít lá quì, trải đều những con cá diếc làm sạch khía mình cho mắm và màu lá kho cá ngấm sâu từng thớ thịt. Cà chua ta thái mỏng dát kín mặt cá, khế chua đập dập bổ đôi thái nhỏ trải lên. Tôi không thích kho cá diếc bằng tương mà chỉ thích kho bằng nước mắm Cát Hải loại cao đạm với chút bột canh. Đôi quả ớt sừng thái nhỏ bỏ vào, gầy bếp củi kho thật âm ỉ, đến khi cá cạn nửa nước bỏ củi, phủ ít rơm lên trên vung niêu đốt lên rồi húi bằng trấu. Cứ để lửa húi âm ỉ độ hơn một giờ đồng hồ, cá chín mềm nục ra, bữa tối cơm gạo ta với rau muống luộc, nước dấm rau đánh nửa quả me đập thêm nhánh tỏi và lá lốt chấm với mắm còng vắt chanh pha thêm chút đường, ớt mì chính đánh sậu bọt! Cơm chín tới, cá húi chín vừa khô sém cạnh niêu, gắp ra còn nguyên con riếc mề nhưng cho vào miệng trếu tráo hai phát cả xương lẫn thịt tan vào nhau vừa chạm môi trôi vào ruột. Bá chấy.

Ước thì ước thế thôi, chứ giờ làm gì có củi mà kho, họa chăng chỉ có về làng Vũ Đại.

Bây giờ đồng ruộng ô nhiễm, ao chuôm nước cũng chẳng lành như xưa nữa vì toàn bộ nước mặt đều ô nhiễm. Cá diếc vẫn còn, nhưng nó bị tạp chủng, vảy không sáng bạc mà đá xanh, mắt không đỏ mà đen, vây không mỏng mà dày và cứng, vây đuôi không ngắn bẹt mà dài và thon vì nó lai cá chép mất rồi. Ăn vị nhạt, không ngọt nước và thơm bằng cá diếc ngày xưa. Cơ mà ăn cũng còn tàm tạm.

Lâu lâu vớ được mớ cá diếc, nấu riêu me với dọc mùng, nói là nấu riêu cho nó dân dã, canh chua làm gì, nhỉ. Bu mình là người nông dân, bá mình cũng vậy, cứ thổ ngữ mà nói. Phỏng

À riêu cá diếc mùa này ăn với rau xà lách cuốn thêm ít mùi, răng cưa, húng Hà Nội chẻ thêm vài lát hành củ non trắng nõn nhé. Rau xà lách nhà quê chính hiệu toàn tưới bằng nước giải ngâm ngấu trong nồi đái để đầu chuồng hôi nhá. Rau càng non mỡm cuộn chặt càng tưới nhiều nước giải ngấu! Há há.

Loan Ngẫn

Trả lời

Your email address will not be published.

*