PHÁO TẾT

in Gia đình/Sống ở làng/Sự kiện/Văn hoá/Xã hội

Tết thời niên thiếu của tôi chắc hẳn cũng như mọi người thuộc thế hệ 8x về trước có lẽ đều bắt đầu từ pháo. Cứ vào đầu Tháng Chạp, trên tay bọn trẻ con đã có những bánh pháo tép (loại pháo bé đúng bằng con tép) xinh xinh màu xanh màu đỏ cùng que hương đang cháy dở để thi thoảng châm ngòi, cũng là lúc tiếng pháo nhúc nhắc nổ đì đoàng rộn khắp cả thôn làng. Mật độ tiếng pháo cứ dày dần đến những ngày chính Tết, pháo được đốt đến khi hóa vàng, hạ cây nêu thì tiếng pháo mới tắt.

Chuyện pháo của trẻ con thì nhiều lắm, từ chuyện quấn pháo, đốt pháo và những trò nghịch ngu dại của thế hệ bấy giờ. Bọn trẻ con chúng tôi gom sách báo cũ, giấy màu, thuốc pháo để cuốn các loại pháo to pháo nhỏ rồi kết thành tràng. Có khi tràng pháo được buộc vào đuôi trâu rồi đốt khiến trâu hoảng sợ chạy loạn khắp cánh đồng. Nhưng kinh điển và khốn nạn nhất vẫn là trò cắm pháo vào bãi phân trâu rồi châm nổ. Dù là quả pháo đùng (cỡ pháo to ngang cổ tay) thì khi cắm vào đó nổ cũng chỉ nghe đánh Bụp, phân trâu văng tung tóe hàng chục mét, sẽ cực kỳ đen đủi nếu đúng lúc có ai đi đến gần. Có lần châm ngòi rồi mà mãi không thấy nổ, tưởng xịt, một thằng lại gần kiểm tra nhưng vừa đến nơi thì…. Bụp…. quần áo, mặt mũi nó tuyền một màu phân trâu lem luốc…

Trò mà lũ trẻ con thích nhất trong mấy ngày Tết chính là trò cướp pháo. Cứ nghe thấy hàng xóm nhà ai có tiếng pháo nổ là chạy sang đứng chầu dìa, chờ tràng pháo nổ xong đến quả cuối cùng là cả bọn xông vào cướp những quả pháo xịt rơi xuống lăn lông lốc. Tranh nhau chí chóe, đứa được đứa không, nhưng kết thúc thì đứa nào mặt cũng hơn hớn khoe nhau hoặc so sánh được pháo to nhỏ hay nhiều ít, đứa không có thì hy vọng “đỏ” hơn khi sang nhà khác, có khi còn may mắn được chủ nhà lì xì mừng tuổi đầu năm lại càng sung sướng hơn. Nhớ một lần, tôi cướp được pháo xong đút túi quần, nào ngờ quả pháo chưa tắt hắn nhưng phải đến 5 phút sau quả pháo mới bất ngờ phát nổ làm rách toang quần và sém đen vùng đùi để lại dấu tích đến giờ.

Mấy ngày Tết, các anh thanh niên hay đốt loại pháo thăng thiên nửa xanh nửa đỏ ở sân đình. Khi đốt nửa đỏ nổ tại chỗ nghe Đùng, nửa xanh phụt lên trời mới nổ nghe Đoàng khiến bọn trẻ con há mồm ngửa cổ nhìn lên xem pháo. Còn có loại pháo được ghim vào một cái que nhỏ, ngòi ở phía dưới, khi ngòi được châm, quả pháo phụt lửa bay lên rồi mới nổ nhìn rất vui mắt. Ngoài ra còn các loại pháo dây, pháo diêm… mỗi loại mỗi kiểu rất đa dạng.

Nhưng ấn tượng mạnh nhất cũng là điều trẻ thơ hồi bấy giờ háo hức nhất chính là thời khắc đốt pháo Giao Thừa. Từ chiều 30, bố tôi đã treo sẵn bánh pháo to, dài ngay trước cổng chờ đến lúc 12h đêm, khi bà nội tôi bắt đầu làm lễ ngoài sân thì bố tôi trịnh trọng châm ngòi cho tràng pháo đón chào năm mới. Thời điểm đó nhà nhà đốt pháo, khắp nơi đốt pháo, tiếng pháo nhà này gối lên nhà kia, tiếng pháo gần xa dồn dập, rộn rã kéo dài liên tục khoảng nửa giờ không dứt khiến bầu trời sáng rực những ánh chớp của pháo. Mùi khói thuốc pháo, khói trầm hương bảng lảng hòa quyện cùng bụi mưa xuân lất phất trong thời khắc trời đất giao hòa tạo nên không khí thiêng liêng rạo rực và ấm áp vô cùng. Sáng mồng Một nhìn ra sân, ra ngoài đường đỏ rực một màu sác pháo tô điểm thêm cho ngày Tết càng rực rỡ.

Pháo ngày Tết trong tuổi thơ tôi có lẽ còn hơn cả tấm áo mới, hơn cả tiền mừng tuổi, hơn cả bánh trưng và những đồ ăn mà ngày thường không có. Tiếng pháo chính là báo hiệu sắp được nghỉ tết, với những trò nghịch ngợm liên quan đến pháo mà hậu quả nhiều khi dở khóc dở cười đã trở thành miền ký ức thật đẹp và sâu đậm sau này không bao giờ có được.

Lại sắp Tết rồi, mặc cho ai đó đề xuất bỏ Tết hay nói gì đi nữa thì không khí Xuân vẫn tràn ngập và Tết vẫn đến như ngàn đời nay vẫn vậy. Dù rằng phong vị Tết nay khác Tết xưa nhiều quá nhưng cái hồn dân tộc được thổi vào trong Tết thì vẫn trường tồn. Tôi ước giá như pháo không mang lại những hệ lụy khủng khiếp cho những người sản xuất pháo, thậm chí cả những người đốt pháo khiến nhà nước không phải ban hành lệnh cấm pháo từ năm 1994 đến nay. Để ngày Tết không bị mất đi một phần phong vị đặc biệt, một giá trị tinh thần mà tôi cho rằng khó có gì thay thế được thì hay biết mấy. Nhưng tất cả chỉ là giá như…

Nguyen Minh Tuan

Trả lời

Your email address will not be published.

*