trang thông tin điện tử của những người việt xa quê

Category archive

Tác phẩm

ĐƯỜNG XƯA

in Tác phẩm/Thơ

Trong kí ức của cụ, bà nội luôn đầy ắp dù bà đã về với tổ tiên từ lâu lắm rồi. Nó là những câu chuyện về đời xưa có cụ hương, cụ lý; những câu chuyện kể về đời nay với quan hệ họ hàng. Nó là củ khoai, củ sắn; là bánh nếp, bánh tẻ mấy anh em giã bột cùng bà trong chiếc cối đá; là nồi cá kho với lá trong vườn nhà; là bữa cơm mùa cấy nấu vơi trong niêu mà bà vẫn vừa ăn vừa ao ước khi đọc câu dẫn ca dao: “Bao giờ cho đến thằng Năm, bát cơm tú ụ cà lăm muối vừng”; là quả trứng dúi riêng cho thằng cháu còi cọc vừa ở miền Nam về để cho khoẻ, khỏi ngã nước. Kí ức lại chợt ùa về khi hôm nay là ngày bà đã đi xa.

Quê mình, em ạ, bây giờ khác lắm
Anh cứ hỏi anh mỗi bận qua cầu
Con đò cũ neo về nơi bến mới
Cô lái theo chồng hay phiêu dạt nơi đâu?

Đường về làng đã mở thêm nhiều lối
Có đường nào trở lại tuổi thơ tôi
Để lại được sống những ngày xưa ấy
Một lần thôi và nhớ đến suốt đời

Có đường nào tôi trở lại tìm em
Cô bé xanh xao má thơm mùi khói
Dúi mấy củ khoai rồi quay đi rất vội
Em về không mẹ lại mong!

Có đường nào bỏng rát nắng tháng năm
Mùa gặt, lúa vàng, cơm thơm, gạo mới
Cha cười hiền, qua rồi tháng ba ngày đói
Phẩy mo cau, đưa võng, lẩy câu Kiều

Có đường nào con đón bước liêu xiêu
Mẹ về chợ đội mùa thu trên nón
Trái hồng đỏ, bánh đa vừng vàng rộm
Nồi cá kho thơm nức nở hương đồng

Có đường nào cháu chập chững theo ông
Mùa nước nổi chống thuyền ta đi tắm
Rồi một hôm bà bảo ông đi xa lắm
Chắc là rất xa nên mãi vẫn chưa về

Có đường nào qua hun hút triền đê
Ngày chị lấy chồng mẹ rưng rưng không tiễn
Bỏ lại giấc mơ và những lời khấn nguyện
Gió heo may xô ngả cánh hoa may

Có đường nào về hôm ấy rượu say
Bà đi tìm ông, cháu ngồi mãi bên giàn hoa bí
Khói bếp nhà bên vẽ lên bao mộng mị
Con bướm vàng, con bướm trắng bên hiên

Có đường nào lạc bước cửa thiền
Tôi xa quê, một người không đợi
Chùa gần lắm mà lòng người vời vợi
Áo nâu sòng em giặt vẫn chưa khô

Chẳng có đường nào, xin chào nhé tuổi thơ
Chào những luống khoai và những vồng hoa cải
Nếu như được một lần sống lại
Tôi vẫn xin đừng đổi thay gì

Đêm nay ngửa mặt mà đi
Trăng quê tròn lắm, hẹn khi hội làng.

Bùi Chánh

Tiêu đề bài thơ do Nguoinhaque đặt.

SỔ GẠO

in Tác phẩm

Những ai đã từng sống trong thời kỳ “bao cấp” chắc hẳn không quên cái sổ gạo và tấm bìa thực phẩm.Hai thứ này cực kỳ quan trọng đối với mỗi nhà vì cuộc sống của tất cả gia đình đều phải phụ thuộc vào hai loại hình giấy tờ đó!.Sổ gạo thì dùng để hàng tháng sẽ tới cửa hàng lương thực để đong gạo hoặc mỳ,ngô ,bo bo v v. Số tiền để mua các loại lương thực này khá rẻ, gần như là được cho không, song chỉ được mua đúng số lượng đã được ghi trong sổ.Vì thế mà sổ gạo được giữ gìn rất cẩn thận.Còn bìa thực phẩm thì mua tất cả các loại thực phẩm từ mớ rau, con cá đều ghi đã quy định trong các ô phiếu đó. Ngày ấy những cô mậu dịch viên đa phần họ đều có khuôn mặt kênh kiệu và ăn nói thì chỏng lỏn, có khối cô xấu ma chê quỉ hờn (hệ con ông cháu cha được ấn vào ) vậy mà họ có giá lắm và vẫn thường lấy được những anh chồng ra tấm ra món hẳn hoi !. Thời ấy nhà nào vô phúc mà bị mất sổ gạo thì thôi rồi. Trước mắt sẽ là phải đi đong gạo ở chợ đen với cái giá cao gấp nhiều lần Rồi thì cực kỳ phức tạp trong các thủ tục hành chính để xin cấp lại sổ. Lại nhớ ngày ấy những ai có bộ mặt khổ đau đều được ví như là “Mất sổ gạo”… 


Tiến trình đổi mới , hội nhập chưa lâu Song cuộc sống bây giờ đã được cải thiện hơn so với ngày ấy rất nhiều. Gạo thóc bây giờ thì ê hề, tuy là mặt hàng nuôi sống con người song về giá cả thì hiện nay thì Gạo lại là mặt hàng khá rẻ rúng và bèo bọt so với các loại hình hàng khác !. Để làm ra được hạt gạo.Người nông dân đã phải một nắng hai sương “Bán mặt cho đất Bán lưng cho giời” Rồi thì lũ lụt cùng bão giông với biết bao khó nhọc trong canh tác.Ba tháng trông cây một ngày trông quả.Tưởng thu về được tấn lúa là to .Song để đóng học phí cho con nhập học, để nhập viện v v thì chẳng thấm tháp là gì. Ôi những người nông dân dù ở đâu và vào bất cứ vào khi nào thì họ vẫn là những người khổ nhất…Bao giờ cho người nông dân làm giàu được từ chính mảnh ruộng của họ như suy nghĩ của bao người.Bao giờ …Đến bao giờ!

Lê Trang

CẦU TÕM

in Tác phẩm

Ở Hà Nội người ta vẫn hay nhắc đi nhắc lại câu “đổ thùng” để hoài niệm về một thời đói kém thiếu thốn.
Đổ thùng tức là cái nhà cầu ngồi xổm bên dưới đặt cái thùng để đựng phân, hàng tháng sẽ có nhân viên đến lấy phân từ thùng này và mang đi cổ nhuế tưới rau, nhà nào nhanh trí bo cho nhân viên lấy phân ít tiền thì người lấy phân sẽ cẩn thận không rơi vãi ra nhà. Bố mẹ hay chửi con : “mày không chịu khó học hành thì lớn lên đi đổ thùng con ạ”! Nhất là trong phố cổ đông hộ dân, hàng trăm người trong ngõ chung nhau cái nơi khốn nạn, mỗi lần đợi đến lượt đi vệ sinh còn đông hơn người nhật động đất xếp hàng chờ nước nóng pha mì tôm.

Ở quê trước chưa có nhà WC tự hoại người ta hay chọn một góc vườn hay cầu ao, làm nơi giải quyết nỗi buồn, họ thường xếp mấy viên gạch trát bùn xung quanh . Sau đấy kê tấm gỗ, đoạn tre bắc ngang qua làm cầu ngồi xổm đi ỉa, phía trước sẽ được khép kín bằng tấm bì xác rắn hoặc vải, những lần đi nặng khác gì cực hình, nhà vệ sinh thối hơn mắm tôm, bên dưới lúc nhúc dòi bọ, bên cạnh thường để thùng vôi hoặc tro đốt từ rơm dạ lá cây, và cái que càn phân khi đầy.

Đi xong thường lấy báo chùi đít, nếu lỡ quên không có giấy tiện thể vơ luôn cái tấm vải chùi tạm. Bực nhất là đang ngồi thư giãn đọc báo mà có người vào, lúc này phải thọc que ra hoặc ho đằng hắng mấy câu phát tín hiệu máy bận(busy). Ngày thường đã khủng khiếp, trời mưa thì thôi rồi, lép nhép dép tổ ong trèo lên thành cầu tụt quần xuống hai chân bám chặt như chim đậu dây điện cao thế, ngồi nghe mưa rơi lộp bộp nhìn xuống hàng họ trông rất nhã. phân sau khi đầy họ sẽ làm quang gánh, xe thồ mang ủ một thời gian rồi bón ruộng, lạ cái là cây lúa rất hợp với phân người.

Giờ thỉnh thoảng đi giải quyết nơi công cộng nhìn thấy thành nhà vệ sinh hai bên bẩn bẩn thì đoán ngay em hoặc anh chị ấy có thói quen vẫn ngồi xí xốm không thể bỏ được.

Lê Minh

BÀN TAY ĐẸP

in Tản văn

Đã có một thời, không hiểu vì sao tôi rất thích ngắm bàn tay phụ nữ. Bất cứ một cô gái nào, một người đàn bà nào mà tôi được tiếp xúc, sau khuôn mặt, bất giác tôi đều ngắm ngay đến bàn tay. Số đo ba vòng thì oánh giá sau cũng được. Với tôi, đàn bà béo, gầy không quan trọng. Quan trọng là đàn bà phải có bàn tay đẹp.

Thời thổ tả này, người ta hôn nhau, thậm chí ngủ cả với nhau rồi cũng chửa chắc đã nắm lấy tay nhau. Tôi thích cảm giác đan tay mình trong tay một người đàn bà đi giữa đám đông hơn là cảm giác được hôn họ trong những góc khuất phải trả tiền theo giờ.

Bạn cầm tay một người, nắm chặt tay người ấy giữa đám đông cũng giống như một giao ước ngầm về một sự gắn bó nào đó sâu sắc hơn là một nụ hôn vội vàng đầy rẫy bản năng trong bóng tối.

Bàn tay đẹp là do gen di truyền, do cấu trúc cơ thể, đến độ tuổi nhất định, bàn tay phụ nữ sẽ mất đi độ tươi trẻ, sức căng của những mô mỡ dưới da, làm cho ngón tay và mu bàn tay gầy đi, da khô sạm hơn. Nếu vất vả và không được chăm sóc cẩn thận, da tay phụ nữ sẽ lão hóa rất nhanh. Đôi bàn tay và cổ là nơi ”tố cáo” tuổi tác của phụ nữ nhiều nhất.

Bây giờ, đã nhiều trải nghiệm với thời gian, tôi lại nghĩ, bàn tay phụ nữ thật đẹp không phải là bàn tay có những ngón tay búp măng thuôn dài và trắng ngần, mà là bàn tay dám cầm tay người khác. Dám làm mọi việc để xây dựng, để nắm bắt, níu kéo và giữ lại cho mình nhiều hơn những thứ không phải tự dưng mà nó có và tồn tại được.

Khi một bàn tay nắm lấy một bàn tay, ngôn ngữ khó diễn tả được bằng lời. Đời con người ta, may mắn và hạnh phúc không phải là bàn ta nằm trọn vẹn trong tay ai đó khi vui, khi thăng hoa cảm xúc. Mà là khi tay ai đó dám nắm chặt tay ta không rời xa khi ta phải khóc. Lặng lẽ thôi nhưng không rời tay trong những sóng gió cuộc đời. …

LOAN NGẪN

BÌM BỊP KÊU CHIỀU

in Tản văn

”Hò ơ…
Bởi đêm trăng đầy nên trời nhiều mây trắng
Tại bìm bịp kêu nên nước lớn đầy sông
Chớ thương em mười tám tuổi chưa chồng
Trăng tròn nước lớn phòng không lạnh lùng…”

Lên bốn lên năm,tôi đã thuộc lào cái bài hát Bìm bịp kêu của soạn giả Loan Thảo do Minh Vương và Lệ Thủy ca.Không thuộc sao được khi mà cứ tầm năm giờ chiều khi con nước những lớn là lại có chiếc xuồng đóng đáy của bác ba trong rẫy bơi ngang qua.Đấy cũng như một tính hiệu báo trước.Hồi đó bác hay ghé nhà tôi nhâm nhi ly trà điếu thuốc rê với tía chờ con nước lớn.Bác có cái thâu băng hiệu Sanyo từ đời ”ông cố lũy” hát bằng cái bình acquy 6 học,tôi thì chỉ trông mỗi lần bác ghé để được nghe Minh Vương hát vọng cổ.Nhà tôi cũng có một cái thâu băng Sanyo loại một loa y chan vậy,ngày nào tía cũng mở bài Duyên quê của Minh Cảnh,ngày nào cũng ” Bầy cò trắng bay qua không xà xuống lòng ruộng mới…” bữa đó tôi nói tía mượn cuồn băng của bác ba ra chợ sang lại,thế là từ đó chiều chiều tôi lại nói tía mở lên để nghe…. Dường như có một sự trùng hợp ngẫu nhiên,hễ nghe bìm bịp kêu là biết nước lớn.
Có tiếng gì khắc khoải hơn chim bìm bịp kêu chiều mà từng đi vào ca dao, dân ca một thời. Ông trời cũng hay khi phú cho mỗi con một thanh sắc lạ thường, họa mi, sơn ca thì lanh lảnh cất cao tiếng hót, sẻ thì ríu ra ríu rít, cu cườm thì gù gù, riêng có tiếng buồn thê lương thảm thiết lại gieo vào bìm bịp như ai oán. Thế gian có con cuốc đêm hè kêu quốc quốc nhớ nước chưa đủ đau lòng thì còn con bìm bịp kêu chiều não nùng loang trên sóng nước.

Lâu lắm rồi không trở lại những miền quê xa ngái, bỗng thèm một tiếng bìm bịp kêu chiều như ăn cơm phố lại thèm chén canh cua, con cá rô đồng nhà quê. Thương làm sao, nhớ làm sao…

Nhớ những ngày hè đi câu thuở nhỏ, đi hái me keo phải băng qua con sông, lúc nước ròng cạn đáy đứa con nít năm tuổi cũng có thể lội qua,vậy mà khi nước lớn thì ngập lút đầu người lớn. Xế xế chiều chiều như thế thì bất giác tiếng bìm bịp kêu, vang lên từ đâu nơi những bụi rậm kiếm ăn khi con nước lên để rồi len lỏi vào tâm hồn những đứa trẻ mới lớn những nỗi niềm rất lạ. Bìm bịp đâu chỉ chốn sông nước miền Tây mà ngay cả chốn quê nghèo nơi dải đất miền trung xa xôi nào đó đều có. Nơi nào có sông nước, có rậm rập cây rừng thì có tiếng bìm bịp khắc khoải kêu.

Ở thành thị lâu lâu cũng bắt gặp tiếng dế kêu rả rích, ếch uỗm uộp kêu hay thằn lằn chặc lưỡi. Nhưng ít, nhưng hiếm, thi thoảng vang lên để rồi bị lùng sục khắp nơi, và tàn lụi dần khi mùa qua tháng hết. Khó mà thấy được tiếng bìm bịp kêu giữa phố, dầu có bắt cả chục con đem thả vào lồng thì tiếng kêu ấy nó đinh tai nhức óc chứ không nỗi niềm khắc khoải như chốn sông nước quê nhà. Phải để bìm bịp sống hoang dại trong môi trường tự nhiên của nó, để buông những tiếng kêu não nề trên mặt sông mà loang đi cùng sóng nước, mà dấy động lòng người quê nghèo.

Nói nào ngay, nói biết con bìm bịp kêu vậy chớ thấy tận mắt thì hiếm lắm. Ban ngày nó lẩn quẩn nơi bờ bụi xó xỉnh nào đó, chỉ có chiều chiều mới xáo xác bỏ đi kiếm ăn, đôi khi hứng chí vút lên những khoảng trời vài ba cánh chim, để làm cái ráng chiều rạn vỡ đôi chút buồn. Còn nhớ lúc nhỏ xíu còn chạy lóc chóc chơi ngoài hè, thấy tía đánh lưới bắt được con bìm bịp mà nhốt trong lồng. Nhìn bộ lông xám đen, chỉ nhỏ hơn gà nhà chút đỉnh mới biết đấy là bìm bịp. Tiếc là đem về nhà hổng còn thấy nó kêu lần nào nữa, mà quên, còn một lần nó kêu lên thảm thiết khi bị cắt tiết làm thịt ăn thì tự dưng thấy buồn thúi ruột đến hờn lẫy hổng thèm ăn, dầu thịt của nó cũng thơm phưng phức không khác chim đồng.

Đó cũng là lần cuối thấy và biết tới con bìm bịp, để rồi sau này về lại quê nhà lại muốn băng qua những cánh đồng, qua những lùm lau sậy,gò mả, những đám lá dừa nước lặng im nghe, nghe tiếng bìm bịp xao xác kêu chiều, thấy đom đóm lập lòe nơi gò mã mà tự dưng ớn lạnh nổi da gà. Vậy đó mà giờ càng thưa càng ít dần, người ta đã tận diệt lùng sục khắp rồi còn đâu. Thương chi, hót hay quá thì bị nhốt vào lồng, còn kêu chi cho buồn để bị người ta bắt cho vô chai ngâm rượu. Chẳng biết mấy ông uống rượu bìm bịp vào thì dạ có buồn, có nhớ nó không hay lại khà khà, dzô dzô.

Không biết nó có sợ hãi mà lẩn trốn sang nơi nào khác chăng? Không biết sau này con mình có hỏi mình “Bìm bịp kêu chiều là sao hả tía?” thì biết trả lời sao đây.

Và không biết những con bìm bịp tha phương ấy có nhớ con người mình không, để chiều chiều có ai đó ra ngõ sau mà đi tìm tiếng bìm bịp kêu chiều…

 

Lâm Hùng

MÙA CHIM KHÔNG LÀM TỔ

in Thơ

Có những chiều nắng vương nhè nhẹ
Như mật ong ngọt dịu hiên nhà
Chị ngồi lặng nghe chim vườn lảnh lót
Bát chè xanh thơm lại những ngày xa.

Này chim sẻ cắp cọng rơm vàng óng
Có nhớ không tháng bảy mưa nhiều
Mẹ ngồi đếm tiếng bưởi non lộp độp
Cha thở dài nghe tin bão đăm chiêu

Này con chim chào mào đỏ đít
Có nhớ không mẹt ớt của bà
Em bốc trộm lên nhai rồi khóc
Đến bây giờ vẫn cay mắt nhìn xa

Này con chim vành khuyên không hót
Nhảy làm chi trên ngọn bờ rào
Có người đã ra đi từ bấy
Còn ai mà nhận áo chồng tao.

Tiếng tu hú gọi nhau về ăn vải
Đã hết mùa, đi bói trái còn xanh
Chị chẳng đuổi như ngày chín đỏ
Gửi theo chim những hạt giống lành

Tiếng đập cánh xa xa ngoài bến
Bóng chao nghiêng đổ gãy chiều hôm
Con cò xanh đậu quanh hòn đá
Chờ nước cạn ăn cá ăn tôm

Chị đợi anh bao mùa chim làm tổ
Nước cứ lên, nước lại giật lùi
Mỗi chiều, chị ngồi, hiên vắng
Đếm tóc thề theo lược ngập ngừng rơi.

Bùi Chánh

1 2 3 7
0 0
Go to Top